Wat ik in het archief stopte

17 dec 2016

Taal!

Dictee nee

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

De een klaagt, de ander beeft. Wanneer ik aan vreemden vertel wat ik doe, valt de mensheid ineens uiteen in twee typen. Ligt niet aan mij. De boze- en de bangeriken zijn bij elke taalkundige bekend. Allemaal gaan ze me ter harte, maar vandaag hou ik het bij degenen die bang gemaakt zijn. Want dat…

lees meer »

10 dec 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

Nee, mannen praten niet minder dan vrouwen. Vrouwen zeggen ook al niet vaker sorry dan mannen – sorry, mannen – en mannen vallen anderen niet meer in de rede dan vrouwen dat doen. Maar vrouwen stellen toch zeker veel meer vragen dan mannen? En in elk geval roddelen ze meer, dat staat vast. Nee en…

lees meer »

03 dec 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Italië, Italiaans; Taal
Genre: Column

Goed, komende week is het afscheid van Ingrid en ook dat van Niek. Nee, u kent ze niet, ik vertel het omdat ik tegen iemand zei: ik heb twee afscheiden. Maar dat kan niet. Dat wist ik meteen. Maf hoor. ‘Een afscheid’ is uitstekend, normaal Nederlands, maar twee, drie of veel afscheiden is raar, fout….

lees meer »

26 nov 2016

Taal!

Picobello

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Italië, Italiaans; Taal
Genre: Column

Prima is niet prima. Rotto is niet rot, maar kapot. Capotto is niet kapot, en ook geen kapotje, maar jas. Si, dit gaat over het Italiaans. Sinds me duidelijk is geworden hoe volstrekt onorigineel ik ben, durf ik u daar met een geruster hart mee lastig te vallen. Mijn eigen warme voorliefde voor de taal…

lees meer »

19 nov 2016

Taal!

Wijs maken

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Met taal kan alles. Maar eerst even een geheugentestje. Voor wie oud genoeg is: herinnert u zich nog de beelden van de Bijlmerramp? De hoek die het vliegtuig maakte toen het neerstortte? Ja? Een jaar nadat het gebeurd was, kon meer dan de helft van de vrienden en collega’s van rechtspsycholoog Hans Crombag het zich…

lees meer »

12 nov 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Griezelig bericht zeg, deze week. In aantocht: fotoshop voor geluid. Dit begreep ik ervan: wat we natuurlijk al konden is iemands beeld precies in de vorm kneden die ons uitkomt – meestal jonger, slanker, gladder. Maar binnenkort kan er bijna net zoiets met iemands geluid. Woorden verdraaien is relatief simpel sinds er alleen nog maar…

lees meer »

05 nov 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

Mijn vader werkte in een gekkenhuis. Althans, zo noemde ik het toen meestal. En als ik eerlijk ben: nu nog. De gewone term was indertijd psychiatrische inrichting. En dat psychiatrisch kon je er ook af laten: ‘die zit in een inrichting’ zei genoeg. De inrichting werd mede daarom een ziekenhuis: een psychiatrisch ziekenhuis of een…

lees meer »

29 okt 2016

Taal!

Er intuinen

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Wilt u mij om de tuin leiden? Dat heb ik graag. Tenminste, als het komt door een intuinzin. Die intrigeren me. Een intuinzin is namelijk een goede zin, maar je denkt toch even van niet. Omdat je op het verkeerde been wordt gezet. Voorbeeld? Voorbeeld: ‘Dat jongetje zegt net dat het speelgoed vaak mee naar…

lees meer »

22 okt 2016

Taal!

Het gebeurd

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Dit gebeurd heel vaak. Of dit: iemand verkeerd in de veronderstelling dat ‘verkeerd’ hier goed gespeld is. Net als ‘gebeurd’ in het zinnetje daarvoor. Waarom? Omdat we gewoontedieren zijn. En ijzersterk in het herkennen van wat we al kennen. In een flits wordt er dan een miniboodschap doorgegeven: ziet er vertrouwd uit, is in orde!…

lees meer »

15 okt 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Nou, een feestje werd het niet, de Week van het Nederlands die nu ten einde loopt. Weinig kleurige taalslingers en vrolijke woordconfetti. Want veel te veel van de aandacht ging weer eens naar gedoe over wat goed en fout is. Met natuurlijk een prominente plaats voor… tada… jaja: De Spelfout. Testjes of je wel weet…

lees meer »

08 okt 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

En ja, daar waren ze weer hoor. De onuitroeibare handjes. Het kan niet over gebarentaal gaan of ze gaan de lucht in en we zien ze ijverig letters spellen. Meestal zijn het willekeurige handalfabetletters. Eén krant spelde dit keer het hele woord ‘officieel’. Want het bericht ging over het wetsvoorstel dat net is ingediend om…

lees meer »

01 okt 2016

Taal!

Smombies

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Vergat ik toch MaxLex vorige week! Dank aan de lezers die me erop wezen. Ja, ook Nederland heeft een glamourkoppel dat naamversmolten is. Máxima en Alex, de koningin en de koning, zijn onze eigen Brad en Angelina. En toch en toch. Lekker bekken zoals Brangelina doet MaxLex niet. En erg wijdverbreid is het gebruik ook…

lees meer »

24 sep 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Sinds het grootste nieuws van de week bekend werd, breek ik me er al het hoofd over waarom wij niet hetzelfde doen met onze glamourparen. Natuurlijk heb ik het over de ontkoppeling van Brangelina – voor de verdwaalde enkeling die dat niet allang wist: zo heet het koppel Brad Pitt en Angelina Jolie kortweg in…

lees meer »

17 sep 2016

Taal!

Totaal gelul

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

‘Lullen’ en ‘gelul’ waren nieuw voor me. Begin jaren zeventig zeiden ze dat niet in Zuid-Limburg, en daar had ik toevallig leren praten. Maar in Zuid-Holland was er ineens sprake van een hele hoop gelul, en lulde ongeveer iedereen. Ik moest er na de verhuizing echt aan wennen, en m’n ouders ook, herinner ik me….

lees meer »

10 sep 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Vol in m’n terugtrapremmen ging ik. Om daarna proestend over m’n stuur te blijven hangen. In het desolate buitenwijklandschap naast station Lelylaan in Amsterdam West stond ineens een groot bord. Daarop werd ons ‘Little Manhattan’ beloofd. Manhattan. U weet wel: Times Square, het Empire State Building, Wall Street, om even wat dingetjes te noemen die…

lees meer »

03 sep 2016

Taal!

Kindergein

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Er gingen twee grappen in de vorm van een sollicitatiegesprekje rond. Ze begonnen allebei met de bekende clichévraag: ‘Wat is je zwakste punt?’ De rest van het ene dialoogje luidde: ‘Dat ik te eerlijk ben.’ ‘Dat lijkt mij geen zwak punt.’ ‘Het interesseert me geen ene reet wat jij denkt.’ De andere ging aldus verder:…

lees meer »

27 aug 2016

Taal!

Onbeleefd

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Het Turkse bad praat tegen me. Het zegt: ‘Het spijt me, ik ben dicht.’ Vanaf een briefje, en niet in het Turks, maar in het Engels. We bevinden ons in de hoofdstad van Nederland. Er hangen sinds kort ook bordjes waarop het gaat over ‘Your sauna’ en ‘Your swimming pool’. Ik blijf het mal vinden…

lees meer »

20 aug 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

We kwamen al snel lachend terecht in een wedstrijdje wie-is-witheter, jij of ik? Want hij was witheet geworden vanwege mijn witheetheid vorige week. Even rechtzetten dan maar. Twistpunt waren cookies. Mijn ergernis over de overal op internet terugkerende tekst dat die dingen voor mijn eigen bestwil zijn (‘om u beter van dienst te zijn plaatsen…

lees meer »

13 aug 2016

Taal!

Witheet

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Joost mag weten hoe vaak ik het nu al op een website gelezen heb: ‘Om u beter van dienst te kunnen zijn gebruiken wij cookies.’ En nog steeds denk ik iedere keer: helemaal niet! Dat doe je niet voor mij. Als je er zelf niks aan had keek je wel linker uit. Flauw van me?…

lees meer »

06 aug 2016

Taal!

Wat er staat

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Wat een week. U wordt hartelijk bedankt. Totale gekte was het. Niks kon ik nog gewoon lezen. Overal bleven de dubbelwoorden opduiken. Natuurlijk in uw reacties op het zomerspel uit Taal! van vorige week. U verwende me met mokken die mokken (je ziet ze pruilen), en met allebei je slapen waarop je kunt slapen. Een…

lees meer »

30 jul 2016

Taal!

Sla de sla

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Zomerspel voor lange bus-, auto-, trein- en vliegreizen, of voor landerige regenmiddagen op de camping. Benodigdheden: het Nederlands plus minimaal twee sprekers van dat Nederlands. Te winnen: punten en bonuspunten. Opdracht: zoek de massa’s en nog eens massa’s woorden die je op twee of nog meer manieren kunt gebruiken. Puntentelling gaat als volgt. Eén punt…

lees meer »

23 jul 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

Kun je woorden stelen? Nou en of. Iedereen die deze column overneemt zonder dat ik gezegd heb dat dat goed is, is een dief. Die volgens de wet maximaal vier jaar gevangenisstraf kan krijgen. Maar wie er een stukje uit steelt én erbij vertelt dat het uit een aflevering van deze rubriek komt, heeft niets…

lees meer »

16 jul 2016

Taal!

Vies lekker

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Ze zette even grote ogen op. De eigenares van het verrukkelijke restaurant waar we net geluncht hadden, hoorde mijn vader zeggen dat het ‘vies lekker’ was geweest. Wist zij veel dat dat bij ons thuis het grootste compliment was. Een staaltje gezinstaal. Dat konden we natuurlijk uitleggen. De grote ogen werden een grote glimlach. Nou…

lees meer »

09 jul 2016
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Column

Blijk ik van het jaar van het hoeslaken te zijn. Hmm. Een praktische vinding, maar wel een beetje prozaïsch. Nee, dan mijn oma. Die werd tenminste nog geboren toen ‘Algemeen Beschaafd Nederlands’ een uitdrukking werd, in 1895. En haar oudste zoon, mijn vader, kwam ter wereld in 1929, het jaar waaraan we de gevleugelde woorden…

lees meer »

02 jul 2016

Taal!

Vanzelf

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Column

Nee, wie er allemaal komen kijken kan ik nergens aan zien. Maar wel welke woorden of vragen geleid hebben naar m’n artikelenarchief op internet. Daar steek ik onder meer van op dat ik over de gekste dingen geschreven heb (‘grofstoffelijke porno’, ‘vrouwenspinnen die mannetjes eten’, ‘hoe iemand te vergeven’). Maar favoriet zijn zoekwoordrijtjes als ‘zinnen…

lees meer »