Wat ik in het archief stopte

26 mrt 1987

Tijdschriften

Dyslexia lures K.O.

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Recensie

Scientific American, maart 1987 In de tijd dat heel Engeland volgeviltstift stond met de kreet … RULES O.K. (voor de puntjes kon iedere plaatselijk ‘gang’ of een andere held ingevuld worden), kocht ik er een button met de mysterieuze tekst DYSLEXIA LURES K.O.! Een woordgrapje dat enige voorkennis vereist: het Nederlandse woord voor dyslexia is…

lees meer »

21 mrt 1987
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet
Genre: Interview

W. Klever is een van de vertalers die zich tot taak gesteld hebben Nederlands beroemdste filosoof voor een groot publiek toegankelijk te maken. Onlangs publiceerde hij zijn vertaling van Spinoza’s eerste werk. Wat houdt zijn aan bezetenheid grenzende belangstelling nu al tien jaar gaande? De Ethica is zijn bijbel, op iedere vraag past een Latijns…

lees meer »

07 mrt 1987

Wat Maria nog met Jezus had te verhapstukken

Verbolgenheid van vrouwen uit de wereldgeschiedenis

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; De seksen en seks
Genre: Recensie

ALS JE GESPROKEN HAD, DESDEMONA door Christine Brückner.  Vertaling: Gerda Meijerink. Uitgever: Wereldbibliotheek, f 24,50 ’s Avonds laat in bed ben ik een super-oratrice. Haarfijn en in exact de juiste bewoordingen kan ik dan iedereen vertellen hoe het volgens mij allemaal zit in de wereld. Niets blijft er onbesproken en ik heb onweerlegbaar gelijk. Deze…

lees meer »

07 mrt 1987
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

Lik op Stuk. Het dialect van Amsterdam door Henriette Schatz, 80 blz., BZZToH, 1987 f 15,– ISBN 90 6291 245 1 Nauwelijks had ik het proefschrift van Henriette Schatz over het Plat Amsterdams besproken (NRC 26 februari) of de populaire versie van haar onderzoek kwam binnen. Lik op stuk, Het dialect van Amsterdam heet het,…

lees meer »

28 feb 1987

Uit vrijwel iedere pagina rijst de fallus omhoog

Freudiaanse clichés in de ontrafeling van de mannelijke mythe

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; De seksen en seks
Genre: Recensie

WHAT A MAN’S GOTTA DO, The Masculine Myth in Popular Culture, door Anthony Easthope. Uitgever: Paladin, 180 p. Importeur: Van Ditmar. f 22,80 Hoe vrouwen er in reclame, films, strips en de Boeketreeks uitzien weten we zolangzamerhand wel. Er bestaat een niet al te groot arsenaal aan mogelijkheden dat reikt van huissloof tot zandloperfiguurtje, van…

lees meer »

26 feb 1987

Hoofdstedelijke klanken in kaart gebracht

De platte A van Amsterdam

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: De seksen en seks; Taal
Genre: Portret / Overzicht , Recensie

“Waar vind ik hier het serviesgoed?” vroeg Prof. William Labov aan iemand van het winkelpersoneel. “Op de vierde verdieping, meneer” wist hij dat het antwoord was. “Waar zegt u?” vervolgde hij dan, en iedere keer antwoordde zijn informant, keurig voorspelbaar, opnieuw met “Op de vierde verdieping”. Deze scène speelde zich af aan het begin van…

lees meer »

19 feb 1987
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Recensie

De computer als vertaler.  J.J. Schoorl. Uitgeverij Boom, Meppel / Amsterdam. Prijs: f 37,50 ‘Deze Gebruiksaanwijzing an de Geyser an te brengen. NL’ stond er op de sticker die ik bij mijn nieuwe geiser kreeg. Braaf heb ik indertijd aan dat verzoek gehoor gegeven, zodat ik nog steeds iedere keer als ik de kraan opendraai…

lees meer »

22 jan 1987

Knapen, knechten, meters, persers en ververs

Leids stadsarchief geïnventariseerd

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis
Genre: Interview

Archivaris Van Maanen inventariseerde het Leids stadsarchief uit de periode 1574 tot 1816. Het kostte hem vijftien jaar werk, dag in dag uit, en het resultaat blijkt tot zijn eigen verwondering veel mensen te intrigeren. “Het moet je in het bloed zitten” zegt hij, en: “het heeft me geen dag verveeld”. In vijftien jaar tijd…

lees meer »

10 jan 1987

Het onuitroeibare verlangen naar de steen der wijzen

Michel Korzec fileert het holisme

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: Heelal en heel klein; Taal
Genre: Recensie

DE KITCH VAN HET HOLISME, door Michel Korzec.  Uitgever: Veen, 112 p., f 19,90 Wat is holisme? De volgende redenering bijvoorbeeld: het kan geen toeval zijn dat in het woord holisme de stam hol zit, hol van leeg en hol van op hol slaan. Holisme is: alles hangt met alles samen, alles is ‘een’ en…

lees meer »

08 jan 1987

Het succes van filosofie op de middelbare school

“Ik probeer mijn leven nu al existentialistisch in te delen”

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Evolutie, aangeboren of aangeleerd; Hersenen, herinneren, waarnemen; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Op enkele scholen wordt geexperimenteerd met filosofie als eindexamenvak. Het blijkt een populair vak te zijn bij leerlingen. Wat wordt hun precies onderwezen, en vanwaar de geestdrift? Kunt u zeggen welke van de volgende uitspraken met behulp van waarneming te controleren zijn? -Ik ken mijn vriendin door en door -God is dood -Mijn moeder houdt…

lees meer »

nov 1986, nr. 17

FOUTEN, ONGEVALLEN EN KLACHTEN

De positie van de FONA-commissie

Cicero
Thema/onderwerp: Lijf en leden; Mens, recht, wet
Genre: Portret / Overzicht

Werpt het bestaan van Fouten- en Ongevallencommissies vruchten af? ‘Deels kun je daar alleen maar over speculeren; het kan zijn dat er een preventieve werking van uitgaat: weten dat er een procedure kan volgen maakt sommige mensen misschien iets zorgvuldiger, en wie al eerder met de commissie in aanraking is geweest kijkt een volgende keer…

lees meer »

01 nov 1986
Hollands Maandblad
Thema/onderwerp: Evolutie, aangeboren of aangeleerd; Taal
Genre: Recensie

Frits Staal, Over zin en onzin in filosofie, religie en wetenschap, Meulenhoff Informatief Amsterdam, 413 pag. f 45,-, gebonden: f 59,50 Filosofie is een vreemd vak. Iedereen filosofeert wel eens op een achternamiddag over ‘het leven zelf’, of over de bedoeling van ons bestaan. Misschien dat de emoties onder en over filosofen zo torenhoog kunnen…

lees meer »

25 okt 1986

Wetenschappers over hun vak

Dwarsverbanden en grondslagen

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: Schrijven en journalistiek
Genre: Recensie

GOD DOBBELT NIET Interviews door Max Pam, m.m.v. Rob Sijmons. Uitgever: Bert Bakker, 296 p., f 28,90 Wat wetenschappers zoal uitvoeren en uitvinden, is dikwijls maar moeilijk te achterhalen. Immers de dingen die ze er zelf over opschrijven zijn vrijwel zonder uitzondering te specialistisch om voor een groter publiek begrijpelijk te zijn. Onderzoekers die zelf…

lees meer »

27 sep 1986

De stad als openluchtmuseum

194 gezichten op Florence

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Italië, Italiaans
Genre: Recensie

Florence is een onmogelijke stad. Tussen pakweg april en oktober is het eigenlijk helemaal geen stad, maar een groot bijzonder populair openluchtmuseum van de Renaissance. In het complete centro storico is niet één huis of gebouw te vinden dat er niet al eeuwenlang staat, en in vrijwel iedere straat en op ieder plein is er…

lees meer »

25 sep 1986

Vorderingen in het Homerus-onderzoek

Penelope was niet zo’n doetje

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Schrijven en journalistiek; Taal
Genre: Reportage

‘Vertel mij muze’, van de man die twee en een half duizend jaar geleden gedichten schreef waar men nog steeds niet over uitgepraat is. Homerus heette hij en miljoenen mensen herinneren zich de openingswoorden van de Odyssee waar de vorige zin mee begint. Hoeveel generaties scholieren zullen zich inmiddels gebogen hebben over de wrok van…

lees meer »

11 sep 1986
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Portret / Overzicht

Over de merkwaardige geschiedenis van gebarentaal, de verschillen en overeenkomsten met gesproken taal, en de pogingen een Nederlands gebarenwoordenboek uit te brengen. Er zijn in Nederland zo’n 25 à 30.000 mensen die ernstige problemen hebben met horen. Hoeveel van die mensen vanaf hun geboorte doof zijn vertellen de statistieken niet, maar ze vormen de grootste…

lees meer »

07 aug 1986

Geschiedenis van de kunsttalen Solresol, Volapük, Esperanto, Glosa

‘Geen grammatica! U spreekt het zo uit het woordenboek!’

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Recensie

Andrew Large: The Artificial Language Movement. Oxford Basil Blackwell, 1985. 239 blz. Prijs: f 85,65 Taal is wat alle mensen gemeenschappelijk hebben, alleen, een gemeenschappelijke taal hebben ze niet. Dat laatste houdt natuurlijk flink wat taalkundigen van de straat, maar voor het overige is het nogal onpraktisch. Allicht dat een aantal problemen uit de wereld…

lees meer »

24 jul 1986

De Taalmachine

De Vertaalmachine

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Portret / Overzicht

Vertaalcomputers zijn een denkbeeld uit de jaren zestig. Nu weet men wel beter. Zelfs het weerbericht gaat fout. Vertalen is een vak. Wie het goed doet kan er zijn brood mee verdienen, wie het heel goed doet kan er zelfs prijzen mee winnen. Is het mogelijk dat vak aan een computer te leren? Of anders…

lees meer »

17 jul 1986

De Taalmachine

Blindelings ontleden

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Portret / Overzicht

Het opslaan van teksten van zeldzame talen is zeer nuttig – van algemene talen waarschijnlijk niet. Hoe ontleedt een computer automatisch een zin, en wat is het nut daarvan. Het aantal zinnen dat je in een taal kunt maken is letterlijk eindeloos groot. Het aantal teksten dus ook. Wie eerste drukken van Vestdijk spaart weet…

lees meer »

10 jul 1986

De Taalmachine

Gebroken woorden

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Portret / Overzicht

Op veel universiteiten, maar ook bij bedrijven blijken taal en computer inmiddels een of andere verbintenis met elkaar aangegaan te zijn. Met wisselende en soms volkomen onverwachte gevolgen. Over pol-stasjes, reu-koffers en er-flaters. Onder ‘computerlinguistiek’ wordt alles verstaan waar zowel taal als een computerprogramma bij komen kijken. Alleen tekstverwerkers blijven buiten beschouwing, maar die hebben…

lees meer »

22 mei 1986
Bijdrage aan een boek, NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Evolutie, aangeboren of aangeleerd; Taal
Genre: Interview

Dertig jaar geleden brak de Chomskyaanse revolutie in de taalkunde uit. Inmiddels is Chomsky’s theorie, de generatieve grammatica, uitgangspunt voor menig taalkundig onderzoek in de wereld. De theorie is een gecompliceerd systeem geworden van regels en mechanismen die aan taalbouwsels ten grondslag liggen. Voor een buitenstaander niet makkelijk te volgen, maar de ideeën waarop de…

lees meer »