Wat ik in het archief stopte

15 mrt 1991

Achterpagina

Ge .. eh… dinges

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Nou doen ze het toch wéér. Een tijdje terug had Van Dale een reclamecampagne voor zijn vertaalwoordenboeken: van die slordig getekende scènetjes waarin iemand niet op het Engelse, Franse of Duitse woord voor het een of ander kon komen. De stripfiguren werden dan naar een van de woordenboeken verwezen. Niets bijzonders: woordenboeken zijn er om…

lees meer »

09 mrt 1991

Emile Ratelband en de nieuwe heilsleer NLP

Kameleon op hete kolen

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: De seksen en seks; Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Interview , Reportage

Een paar meisjes zijn teruggekomen. Gisteravond hebben ze de vuurloop niet aangedurfd, maar vanochtend werden ze met spijt wakker. Tegen elven grijpen ze hun tweede kans: ze lopen in wandeltempo over een pad gloeiende houtskooltjes van een meter of vijf. Met hun hoofd omhoog en onder het snel uitspreken van de woorden “koel mos”. Het…

lees meer »

mrt 1991, nr. 11

Microbioloog en gloednieuw Akademielid Prof. Zehnder

“Ik zie het nog van buitenaf”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Heelal en heel klein
Genre: Interview

“Nee, iets verder weg nog, vanuit hier kun je het goed zien,” zegt Prof. A.J.B. Zehnder met het zachte accent waarin zijn Zwitserse afkomst nog doorklinkt. In de heldere vrieskou wijst hij trots naar boven: het gebouw van de Vakgroep Microbiologie van de Landbouwuniversiteit in Wageningen heeft inderdaad onmiskenbaar de vorm van een schip. En…

lees meer »

mrt 1991, nr. 11
Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Goud, rose, blauw, gestreept of met stippeltjes: de tafel ligt vol boeken, brochures en ander drukwerk in vele kleuren. Dr. A.F. Marks, directeur van het Sociaal-Wetenschappelijk Informatie- en Documentatiecentrum (in de wandeling SWIDOC) heeft het materiaal dat de afgelopen week is binnengekomen, even uitgestald om duidelijk te maken dat “grijze literatuur” er zeer zeker niet…

lees meer »

mrt 1991, nr. 5
Maandblad O
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Mooie dingen zijn niet altijd zomaar met het blote oog te zien. Soms moet je ze zichtbaar maken. Door vanuit de goede hoek te kijken, of door eerst een laagje weg te scheppen. Vaak zijn het anderen die de schoonheid van iets voor het eerst voor je blootleggen. Zelf ben ik levenslange dank verschuldigd aan…

lees meer »

16 feb 1991
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: De seksen en seks
Genre: Recensie

Er komt wel steeds meer materiaal over Simone de Beauvoir in de openbaarheid, maar als je er geen gebruik van maakt is het voor niets. SIMONE DE BEAUVOIRdoor C. Francis en F. Gontiervertaling Margreet HirsUitgever de Prom, 364 p., f 45,– Toen ik twintig was vrat ik de boeken van Simone de Beauvoir. Vooral haar…

lees meer »

02 feb 1991

TAAL VAN DE STRAAT

Uitgesproken Nederlands

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: De seksen en seks; Taal
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Dagelijks spreken zo’n vijftien miljoen mensen miljarden woorden Nederlands. Er komen veel meer zinnen uit monden dan uit pennen of tekstverwerkers. Toch draaien schoolmeesters en ingezonden-brievenschrijvers in dit land al jaren een zeer beperkt standaardrepertoire af.’Hij word’ is een doodzonde, de lijdende vorm moet zoveel mogelijk vermeden worden, ‘groter als’ is verboden.  Discussies gaan over spelling, en…

lees meer »

feb 1991, nr. 4
Maandblad O
Genre: Column

‘Ken je die bak van de ketchupfles die nog een keer wilde spetteren? Je kijkt er naar.’  Een poster op de glasbak om de hoek. De poster spreekt mij aan. Met jij. Daar hebben de schrijver van de postertekst en ik nooit iets over afgesproken. Netzomin als het Zweedse woonwarenhuis Ikea me ooit gevraagd heeft…

lees meer »

26 jan 1991
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

Kramers Nieuw Woordenboek Nederlands, redactie o.l.v. Drs. H. Coenders1520 blz., geb., Elsevier 1990, f 52,90 ISBN 90 10 06131 0 Wolters’ Woordenboek Nederlands Koenen, samengesteld door C.A. de Ru,1463 blz., geb., Wolters-Noordhoff 1987, f 47,50 ISBN 90 01 96822 8 Van Dale Handwoordenboek Hedendaags Nederlands, door prof.dr.P.G.J. van Sterkenburg, 1247 blz., geb., Van Dale Lexicografie…

lees meer »

02 jan 1991

Achterpagina

Anti-spots

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet
Genre: Column

Volgens de overheid is roken en drinken niet goed voor ons. Tenminste, ik geloof dat dat de boodschap is van de intensieve en dus spuugdure televisiecampagnes die sinds een tijdje lopen. Het kan wezen dat prikkelende nicotinedampen en het aangename aroma van bier en wijn mijn begripsvermogen aangetast hebben, maar eerlijk, ik begrijp absoluut niets…

lees meer »

jan 1991, nr. 3
Maandblad O
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Ooit zong Wim T. Schippers “Jij kunt rink’len mijn bèhèhèl, rinkel mijn bel!” Hij wilde laten zien dat tophits als You can ring my bell onzinnige teksten hebben, en dat lukte hem heel goed door ze stomweg letterlijk te vertalen (sterk was ook: “Ik wil dat je mij wil, ik heb nodig dat je me…

lees meer »

dec 1990, nr. 10

Akademielid Prof.dr. Peter Nijkamp over de functie van de KNAW en de feilen van de universiteit:

“Er moet een zero-budgettering voor regels komen”

Akademie Nieuws
Genre: Interview

Gemiddeld een keer per week zit hij in het buitenland. In India, Amerika, Duitsland. Prof. Peter Nijkamp (44) zwerft de hele wereld over, komt bij de OESO, de EEG en de Wereldbank over de vloer,  en schat dat zijn werkweek minimaal tachtig uur bedraagt. Hij is wel het tegendeel van de bezadigde, ietwat wereldvreemde studeerkamergeleerde…

lees meer »

dec 1990, nr. 2
Maandblad O
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Ben‑je‑liever‑doof‑of‑blind is een geliefd denkspelletje bij kinderen. Vroeger koos ik na “aan één oor doof, aan één oog blind”, wat natuurlijk niet telde, uiteindelijk toch maar voor doof. Want dan kon je tenminste een beetje zelfstandig blijven: lezen, schrijven, gewoon rondlopen, en praten kan ook nog steeds. Wist ik veel dat perfect liplezen principieel onmogelijk…

lees meer »

nov 1990, nr. 1
Maandblad O
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Het was geen grap, hij zei het volstrekt ingenu: “O? Oh ja, dat is dat blad dat niks voorstelt.” Geen domme man toch. En verstandig dus maar dat O de dubbelzinnige slogan ‘het blad dat nergens op lijkt’ voorlopig heeft laten vallen. Want over het algemeen onthouden we wel de boodschap van wat ons meegedeeld…

lees meer »

20 okt 1990

De kunst van het effectief schelden

Maledicta

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Portret / Overzicht , Recensie

Waarschijnlijk is haat toch hetgeen dat hem gaande houdt. Haat tegen de hypocrisie, en haat tegen wat hij consequent ‘Cacademia’ (‘de Universischijt’) noemt. Reinhold Aman is een naar Amerika geëmigreerde Beier. Hij heeft zelf een doctorstitel in middeleeuwse literatuur en filologie, en hij is hoofdredacteur, uitgever, verzender en alles tegelijk van een uniek tijdschrift: Maledicta,…

lees meer »

16 okt 1990

Taalkundige Frans van Coetsem over de overheersing van het Engels:

‘Eigenlijk zijn we maar stakkers, want van de overlevingskansen van een taal weten we nog niets’

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Interview

De strijd tussen standaardtalen en dialecten is een hard gevecht, dat al heel wat verliezers heeft opgeleverd. De vraag is of er uiteindelijk één eindoverwinnaar zal overblijven. En welke factoren in het algemeen belangrijk zijn voor de overlevingskansen van een taal. Het onderzoek daarnaar is nog vrij jong. ‘Eigenlijk zijn we maar arme stakkers, want…

lees meer »

06 okt 1990
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis
Genre: Recensie

Archimedes in bad, mythen en sagen uit de geschiedenis van de wetenschapdoor Maarten FranssenUitgever Prometheus, 125p., f 19,90 Bij grote wetenschappelijke ontdekkingen schijnen altijd mooie verhalen te horen, zoals de appel op het hoofd van Newton. Maarten Franssen schreef een boek over dit soort mythen.Archimedes ging echt in bad, en hij riep ook “eureka!” (nou…

lees meer »

okt 1990, nr. 11
Maandblad O
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Column

Iedereen die schrijft of vaagweg iets met taalkunde of het vak Nederlands te maken heeft kent het: het kleine stapje terug van de nieuwe gesprekspartner die zojuist vernomen heeft hoe je aan de kost komt, het licht gebogen hoofd en het gestamelde ‘dan mag ik wel op mijn woorden letten’ danwel ‘ik ben zo slecht…

lees meer »

19 sep 1990

Achterpagina

Diner pensant

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis
Genre: Reportage

Naast het werkontbijt en de zakenlunch bestaat er sinds afgelopen maandag voor de moderne manager nog iets anders: het diner pensant. Hij (en zowaar ook een enkele zij blijkt geïnteresseerd) moet daarvoor naar Leusden, naar de Internationale School voor Wijsbegeerte die hard bezig is zijn imago van jeugdherberg af te schudden: de boel is verbouwd…

lees meer »

01 sep 1990

Dr. H. Trapman van het Secretariaat voor de Erasmus-editie:

“Erasmus dekt zich altijd in”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Wat “Desiderius” is het Nederlands zou moeten zijn, is niet bekend, maar Erasmus was echt zijn doopnaam. Hele theorieën zijn er bedacht over de naam “Desiderius”, dat via “begeren” (Latijn:”desidero”, ik begeer) afgeleid zou zijn van “Gerrit”, de naam van Erasmus’ vader. “Maar dat schijnt toch allemaal niet waar te zijn” zegt dr. Hans Trapman,…

lees meer »

sep 1990, nr. 10
Maandblad O
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Ongesteld. Het woord had een magische klank toen we een jaar of tien waren. Een klas vol meisjes op een nonnenschool: we waren het nog niet, maar we zouden het binnen afzienbare tijd worden. Het woord zoemde samen met onze ongrijpbare verwachtingen rond op de achterste rijen. Onder de klep van de schoolbanken bevond zich…

lees meer »

18 aug 1990

Waarom leggen vogels een ei?

Fundamentele vragen aan de wetenschapstelefoon

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: Schrijven en journalistiek
Genre: Recensie

VAN FUNCTIES, FRACTALS EN FOBIEËN Vernuftige en verrassende vragen over wetenschapPWT-Wetenschapslijn, Samenstelling en redactie: Andrea Hijmans en Harry vanden TweelUitgever: A.W. Bruna, 155 p., f 17,50 Wat kan wetenschap toch ontluisterend zijn. Of het nou om zombies, het monster van Loch Ness of God zelf gaat: een bewijs dat ze bestaan is nog steeds niet…

lees meer »

03 jul 1990

Gesproken handleiding vaak erg handig

Pratende apparaten

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Interview , Reportage

Wat u hier leest is geschreven met behulp van een tekstverwerker. Ik gebruik zo’n ding al jaren, en het handjevol commando’s dat ik nodig heb voor het dagelijkse deleer-, invoeg- en bewaarwerk ken ik uit mijn hoofd. Maar soms moet ik ineens iets anders dan anders doen. Een stuk in tweeën knippen bijvoorbeeld en dan…

lees meer »

12 mei 1990

Krijgen jongetjes meer complimenten?

Een onderzoek naar kennisverwerving van vrouwen

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: De seksen en seks
Genre: Recensie

Vrouwen en kennis, door Mary Field Belenky, Blythe McVicker Clinchy, Nancy Rule Goldberger, Jill Mattuck Tarule. Vertaling: Gerda Pancras, Uitgever Contact, 288 p.   “Waarom twijfelen zoveel vrouwen aan hun intellectuele capaciteiten?” Dat wilde ik ook wel eens weten. De achterflap van Vrouwen en kennis beloofde het antwoord op die vraag, dus begon ik het…

lees meer »

21 apr 1990
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Computers en nieuwe media; Taal
Genre: Recensie

Neo-Babelonia, a serious study in contemporary confusion door Larry Gonick. 147 blz., Veen/BSO 1990 f 19,90. ISBN 90 204 1929 3  Drie keer heb ik het nu gelezen. Drie keer heb ik gelachen,instemmend gegromd, bewonderend geknikt. En telkens heb ik me afgevraagd hoe je Larry Gonicks briljante beeldverhaal Neo-Babelonia, a serious study in contemporary confusion…

lees meer »