Wat ik in het archief stopte

05 jun 1993

Taalencyclopedieën

Weetjes

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

The Oxford Companion to the English Language, door Tom McArthur (red.), 1184 blz., geb., Oxford University Press, 1992. An Encyclopedic Dictionary of Language and Languages, door David Crystal, 428 blz., geïll., geb., Blackwell, 1992.   Voor de UNESCO moet een boek ten minste 48 pagina’s tellen, anders is het geen boek. Flytaal is het slang…

lees meer »

jun 1993, nr. 23

Dr. Willem Otterspeer over de Akademie en de wereldvrede:

“Nederland was toen al een vreselijk gidsland”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis

Voor de liefhebber moet er een ware schat liggen te wachten. De ogen van dr. Willem Otterspeer (42) beginnen bijna te flonkeren als hij erover praat: het archief van de Akademie. Het is sinds kort helemaal geordend, en bevindt zich in het Rijksarchief Noord-Holland in Haarlem. Een ideale en zelfs troostrijke omgeving als je Otterspeer…

lees meer »

jun 1993, nr. 23

Dr. P. Westbroek over het 'global change' symposium:

“Voorlopig zijn we nog een soort dorpsdokters”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Heelal en heel klein
Genre: Interview

“Global change, de veranderende aarde, eigenlijk zou het een Nederlandse naam moeten hebben,” bedenkt dr. P. Westbroek (53) zich in de loop van het gesprek. We praten – door de telefoon, aangezien hij lange tijd in Parijs zit – omdat hij een van de sprekers is op het symposium over ‘de veranderende aarde’ dat 16…

lees meer »

jun 1993, nr. 23

Prof.dr. P.W. Klein over de letteren en de Trippen

Beleid, bèta’s, boeven en de bruidschat van Willem en Mary

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis
Genre: Interview

Aan zijn handen kun je precies zien waar de gaatjes van zijn fiets­handschoenen zitten: die stukjes zijn bruin. Prof. dr. P.W. Klein, hoogleraar algemene geschiedenis aan de universiteit van Leiden, is net terug van een conferentie in Berlijn. De heenweg legde hij geheel per fiets af. “Mijn vrouw en ik zijn echte fietsfanaten”, zegt hij…

lees meer »

01 apr 1993

Directeur Dr. C. van Minnen van het Roosevelt Study Center

“Een groot instituut hoeven we niet te worden”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Over de relatie tussen de Amerikaanse president Theodore (‘Teddy’) Roosevelt en de teddybeer zijn verschillende verhalen in omloop. Volgens sommige bronnen is de immens populaire knuffelbeer naar Roosevelt genoemd omdat die ooit tijdens een jachtpartij weigerde op een aan een boom vastgebonden beer te schieten. Anderen zoeken de oorsprong in een speelgoedbeertje dat als tafelversiering…

lees meer »

01 apr 1993

Prof. van Hinte over de Raad voor de Aardwetenschappen:

“Sinds de ruimtevaart weet iedereen dat de aarde één systeem is”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Heelal en heel klein; Mens, recht, wet
Genre: Interview

Wie een tijdje luistert naar Prof.dr. J.E. van Hinte moet bijna wel een holist worden: hij kan prachtig vertellen over hoe alles met alles samenhangt op aarde, en ook daarbuiten. Zelf is hij micro-paleontoloog. “Ik hou me dus bezig met hele kleine fossieltjes”, zegt hij. “Mijn terrein is de geschiedenis van de oceaan. Ik kom…

lees meer »

27 mrt 1993
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: De seksen en seks
Genre: Recensie

Irène Joliot-Curie, een vrouw, door Noëlle Loriot, Vertaling uitgeverij De Geus en Marianne Gossije, Uitgever De Geus, 288 p.   Aan het begin van de eerste wereldoorlog was het maken van röntgenfoto’s bepaald geen standaardprocedure. Daarvoor was het allemaal te nieuw. Meneer Röntgen zelf leefde nog, röntgenapparatuur bestond nauwelijks. Madame Curie, de beroemdste wetenschappelijk onderzoekster…

lees meer »

27 mrt 1993

Cryptogrammenwoordenboeken

Puzzelen

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

Cryptowoordenboek,door Jan Meulendijks en Bart Schuil, 350 blz., geïll., geb., Tirion, 1992.  Anagrammen, door Dr. Verschuyl, 192 blz., Kosmos, 1992. Puzzelen moet toch een sport zijn, hoe anders zou ik het gebruiken van een woordenboek bij het oplossen van een cryptogram onsportief kunnen vinden? Nooit kijk ik in puzzel-, achterwaartse of normale woordenboeken voor mijn…

lees meer »

20 mrt 1993

Handboek Verzorgd Nederlands

Stijlverschijnselen

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Schrijven en journalistiek; Taal
Genre: Recensie

Handboek Verzorgd Nederlands, door M. Klein en M. Visscher, 398 blz., geb., Martinus Nijhoff Uitgevers, 1992.   Op de kaft luidt de ondertitel Spellingregels Schrijfadviezen, maar wie het Handboek Verzorgd Nederlands openslaat, ziet dat op de titelpagina de ‘Schrijfadviezen’ ineens in ‘Stijladviezen’ veranderd zijn. Beide termen blijken bij lezing van het boek licht misleidend. Schrijven…

lees meer »

17 mrt 1993

Dmitri Dobrovol'skij en het Bargoens woordenboek Russisch

‘Alle totalitaire regimes zijn preuts’

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: De seksen en seks; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Interview

Pas als we ’s avonds naar goed Nederlands gebruik bij de Chinees een loempia wegwerken, begint Dmitri Dobrovol’skij een beetje te geloven dat zijn Nederlands uitzonderlijk goed is. In tegenstelling tot het bedienend personeel verstaat hij alles wat ik zeg, en antwoordt hij vrijwel uitsluitend in perfect lopende zinnen. Dobrovol’skij (39) komt uit Moskou en…

lees meer »

20 feb 1993

Geschiedenis van het Nederlands

Taalverandering

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Recensie

Geschiedenis van het Nederlands, door Marijke van der Wal, in samenwerking met Cor van Bree, 494 blz., geïll., Aula/Het Spectrum, 1992.   ’t Ouwe liedje heet het eerste nummer op de cd die Henny Vrienten laatst maakte, ‘’t gaat over liefde en liefdesverdriet’, zingt hij. En inderdaad, dat ging het zelfs al in de alleroudste…

lees meer »

01 feb 1993

Dr. R. Ravid over de Nederlandse Hersenbank:

“Voor elke hippocampus hebben we veertig aanvragen”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Het doet nog het meest denken aan een werkkast. Op de planken staan plastic emmertjes, ieder jaar heeft zijn eigen plank. De opschriften zijn alleen niet ‘groene zeep’ of ‘schoonmaakazijn’, maar Alz. 93jr., 870 gr. en een mannentekentje, of MS, 53 jr., 1310 gr., vrouw. In de emmertjes deinen halve breinen in de formaline. Ooit…

lees meer »

01 feb 1993

Prof. W.P. Gerritsen over de Nederlandse cultuur:

“Geringschatting van de eigen cultuur is een vorm van zelfingenomenheid”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis
Genre: Interview

We treffen elkaar in de Bilderdijkkamer van het Trippenhuis, “een fraai staaltje Hollandse cultuur, met die muur- en plafondschilderingen,” vindt prof. W.P. Gerritsen, hoogleraar Middeleeuwse letterkunde in Utrecht. Nederlandse cultuur is het onderwerp van gesprek, en dat is in de ogen van Gerritsen iets “heel ruims, dat zich niet beperkt tot kunst, wetenschap en geloof.”…

lees meer »

10 okt 1992
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

Van Dale, Groot Woordenboek der Nederlandse taal, twaalfde, herziene druk, door Prof. Dr. G. Geerts en Dr. H. Heestermans, in samenwerking met anderen, Uitgever Van Dale Lexicografie, 3897 p., 1992.   De verpakking is prachtig: een fraaie stevige doos, met een uitsparing bovenaan, waardoor de drie delen er nu eens gemakkelijk uit te trekken zijn….

lees meer »

10 okt 1992

Woordenboek jargon en slang

De ooveejee schiet Jules-de-Corte-bal

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Recensie

Woordenboek van jargon en slang, door Marc De Coster, 631 blz., Bert Bakker, 1992. “Een slecht blussie” had iemand zondagavond in de Bijlmer opgetekend uit de mond van een brandweerman. Het understatement van het jaar? Misschien ook, maar waarschijnlijk was het doodgewoon brandweermannenjargon. Dat moet een vermoeden blijven, want de brandweer ontbreekt in de lange…

lees meer »

18 jul 1992
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; De seksen en seks; Mens, recht, wet
Genre: Recensie

Pauline Roland, of de nieuwe vrouw, door Benoîte Groult. Vertaling Théo Buckinx, Uitgever de Prom, 213 p. Na veertig pagina’s heb ik het weggelegd, uit teleurstelling en ergernis. Was ik net een fan van Benoîte Groult geworden door haar romans Een eigen gezicht en vooral Zout op mijn huid en dan blijkt ze bij een…

lees meer »

13 jun 1992
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Opiniestuk , Portret / Overzicht

De angsten banen zich een weg naar buiten. Vooral sinds er serieus gepraat wordt over een verenigd Europa, duikt steeds in allerlei gedaanten de vrees op dat onze moedertaal in het samenvoegproces het loodje zal leggen. Laatst de Tweede Kamer nog. Het eerste geplande debat in de nieuwe zaal ging over de positie van het…

lees meer »

jun 1992, nr. 18

Prof.dr. P. Borst, winnaar van de Dr. H.P. Heinekenprijs voor biochemie en biofysica:

“De medisch-biologische wetenschap boekt uitzonderlijke successen”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Lijf en leden
Genre: Interview

“Een boot ofzo aanschaffen?” Prof.dr. Piet Borst (58) moet lachen om het idee: “Nee, ik word zeeziek op een boot. En dat is ook veel te tijdrovend. Ik vrees dat het grootste deel van het geld in moleculair biologisch onderzoek zal gaan zitten. Er zijn nog genoeg knelpunten.” Borst, wetenschappelijk directeur van het Nederlands Kanker…

lees meer »

jun 1992, nr. 18

Dr. Boomgaard van het Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde:

“Dan vragen ze of er nog een foto bestaat van de suikerfabriek waar ze geboren zijn”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet
Genre: Interview , Portret / Overzicht

Aan de hoek van het bureau in de werkkamer van Dr. Peter Boomgaard (45) hangt een prachtige doek waarop in zwart een tijger staat afgebeeld. Boomgaard is sinds 1991 directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde (het KITVL) in Leiden, en de Java-tijger is een van zijn liefdes. Het is ook een…

lees meer »

30 mei 1992
NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Schrijven en journalistiek; Taal
Genre: Recensie

de Volkskrant Stijlboek, onder redactie van Han van Gessel e.a. 200 blz., Sdu Uitgeverij 1992, f 19,90 ISBN 90 12 065844 De eerste ingezonden brief was er een paar weken geleden al. L. Fermont uit Almelo trof in de Volkskrantrubriek “Dag in Dag uit’ de zinsnede leidde gisteren schipbreuk aan. “Ik heb het Volkskrant Stijlboek…

lees meer »

02 mei 1992

Bintje & Kalasjnikov

Eponiemen

NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Taal
Genre: Recensie

Bintje & Kalasjnikov, het eponiemenboek, door Marcel Grauls, 300 blz., geïll., Uitgeverij Boek, 1991. Hun dochter heette Barbara, daarom noemden de eigenaren van de firma Mattell de plastic pop die ze in 1959 op de markt brachten Barbiepop. Welk meisje kent Barbie niet? Ze is sindsdien in een oplage van een half miljard over de…

lees meer »

apr 1992, nr. 17

Dr. A.J. Otto van het Interuniversitair Oogheelkundig Instituut:

“De ogen zijn een onderdeel van de hersenen, we passen ons aan als er iets mis is”

Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Apen; Hersenen, herinneren, waarnemen; Lijf en leden
Genre: Interview , Portret / Overzicht

“De enige full time ogendokter in de tent ben ik”, zegt dr. A.J. Otto (62), algemeen directeur van het Interuniversitair Oogheelkundig Instituut, het IOI. Als om dat te demonstreren ontvangt hij in witte doktersjas, en het eerste dat in zijn kamertje in het Academisch Medisch Centrum in het oog springt, is zo’n letterkaart met steeds…

lees meer »

apr 1992, nr. 17
Akademie Nieuws
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet
Genre: Interview

“Als ik maar niet weer over dat stuk dat ik voor de NRC heb geschreven hoef te praten”, verzucht prof. H. Drion (net 75) onmiddellijk aan de telefoon. Hij hoeft zich niet bezorgd te maken: de ‘zelfmoordpil’ voor mensen boven de 75 waar Drion voor pleit, (zelf heeft hij overigens nooit van een ‘pil’ gesproken)…

lees meer »

14 mrt 1992

Autofictie van Benoîte Groult

Een groot talent om van het leven te genieten

Vrij Nederland
Thema/onderwerp: De seksen en seks
Genre: Recensie

Een eigen gezicht, door Benoîte Groult, vertaling Nini Wielink, Uitgever Arena, 504 p. De wereld van de Franse schrijfster Benoîte Groult is niet zwart-wit. Misschien maakt dat haar werk zo aantrekkelijk. Groult kent mededogen, weet te relativeren en heeft gevoel voor humor. Ondertussen maakt ze in haar boeken aannemelijk dat die eigenschappen voor een vrouw…

lees meer »

22 feb 1992
Vrij Nederland
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Recensie

VERSCHUEREN GROOT GEÏLLUSTREERD WOORDENBOEK negende uitgave, onder redactie van Dr. F. Claes. Uitgever Standaard Uitgeverij, twee gebonden delen, 2.304 p., f 199,- Voor een groot geïllustreerd woordenboek waar men zich op kan verlaten, moet men in België zijn. Onlangs verscheen de negende editie van de ‘Verschueren’. Een stevig, goedgevuld woordenboek hedendaags Nederlands en een soort…

lees meer »