Wat ik in het archief stopte

28 okt 2017

Taal!

Borrelpraat

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Een half litertje bier erin, dat scheelde hoorbaar. Het waren Duitsers. Bijzondere Duitsers: ze hadden net Nederlands geleerd. En ze wilden meedoen aan een experiment aan de universiteit in Maastricht. De ene helft dronk iets non-alcoholisch, de andere kreeg bier. En kijk aan, de bierdrinkers spraken daarna beter Nederlands dan de anderen. Vooral hun uitspraak…

lees meer »

21 okt 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

‘Hé joh, zwem eens niet zo in de weg’, wou ik roepen naar het kakelende koppel kerels op leeftijd. Waarom ze in het water lagen was me als gebruikelijk een raadsel. De lust om te ouwebetten kun je beter bij een kop koffie botvieren. Maar al baantjes trekkend was ik op een raadsel gestuit. Ik…

lees meer »

14 okt 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Een ‘beet bang’ is een tikkel gek, vindt u niet? Net als in je bloot zwemmen, of verstopper en tikker spelen. Ook vreemd: tijdens een uit praten over koeien en kalveren en ditten en datten, terwijl je een varkenslap eet, of een ijs, of allemaal liflafs. Is het kwart al gevallen bij u? Ja, natuurlijk….

lees meer »

07 okt 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

Ha, daar gingen we weer. Het was een vrolijk gezicht. Er werd gesmeten met vleestomaten en paaseieren. Er werd gegierd om de koetjesreep en de blinde vink. De baby-, moeder-, koffie- en kokosmelk spoten in het rond. Met nog een drupje babyolie toe. Waarom? Het kwam allemaal door de vegetarische gehacktballen en de vegetarische speckstuckjes…

lees meer »

30 sep 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Hersenen, herinneren, waarnemen; Taal
Genre: Column

Woordstrooisels, noemde een vriendin ze. Mooi woord voor iets dat ze lelijk vindt. Het ging over clichés, gemeenplaatsen. De afgesleten, door veelvuldig gebruik uitgeholde traptreden van de taal. Welke? Ach, eigenlijk weet ik niet goed waar de clichés ophouden en de vaste uitdrukkingen, de succesvolle one-liners en de spreekwoorden beginnen. Toch een beetje één pot…

lees meer »

23 sep 2017

Taal!

Betrapt

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

‘Het had ook een stuk slechter kunnen aflopen.’ ‘Aan mij heb je niks.’ ‘Ja, de groeten.’ ‘Pas je een beetje op?’ ‘Was dat jouw glas?’ ‘Dat zou je ook niet zeggen.’ ‘En zo blijven we bezig.’ Betrapt. Dat voelde ik me. Want ja, ook ik gebruik ze graag en grif: de dagelijkse clichés die al…

lees meer »

16 sep 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Een beetje pijnlijk en ongemakkelijk vind ik het. Want bestaat er een indringender bericht? De wereld vertellen dat iemand dood is. Je bent er zelf van ondersteboven. Wil duidelijk maken hoe bijzonder je vader, oud-tante of echtgenoot was, hoe geraakt je bent. En dan schrijf je: ‘Intens verdrietig, maar vervuld van mooie herinneringen is na…

lees meer »

09 sep 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Moeilijk of mooi. Volgens mij zijn dat de twee dingen die je het meest hoort over talen. Regelmatig zegt iemand het zelfs over dezelfde taal: ‘Frans is een mooie taal, maar zo moeilijk.’ Over het Nederlands beweren ze dat ook vaak. Ik heb het altijd een beetje moeilijk met zowel dat moeilijk als dat mooi….

lees meer »

02 sep 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Jasses, ineens verzoop de zomer in plensbuien deze week. De kans op nog wat zoele zomeravonden lijkt voorlopig verkeken. Zoel ja. Niet zwoel. Zoel is het enige woord voor dat aangename, misschien wat lome gevoel bij een perfecte temperatuur met liefst een zuchtje wind. Of zo’n avond ook zwoel wil worden – dus: licht opwindend,…

lees meer »

26 aug 2017

Taal!

Husselen

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Ineens stond er een nieuw bord. Een rode rand rondom een aan een vork geprikt worstje boven een walmende barbecue. ‘Het is niet toegestaan te barbecueën in het hele Vondelpark. Art 3.6 van het Parkreglement’ las ik. Want dat stond eronder. Ik las het nog een keer, maar kon een grinnik echt niet onderdrukken. ‘Het…

lees meer »

19 aug 2017

Taal!

Apenpraat

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Apen; Taal
Genre: Column

Hij was te verlegen om te gebaren met vreemden. Dat las ik over Chantek, een orang-oetan die vorige week stierf in een dierentuin in Atlanta, 39 jaar oud. De eerste negen jaar van z’n leven groeide hij op tussen mensen. Zo veel mogelijk als een mens, in een tijd dat er meer van zulke experimenten…

lees meer »

12 aug 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: De seksen en seks; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

‘Mama, wat zijn lesbiennes?’ Het waren de late jaren zestig. Ik was het woord denk ik tegengekomen in de Margriet. M’n vooruitstrevende moeder legde me onmiddellijk uit dat ook vrouwen verliefd op elkaar konden worden. En dat dat eigenlijk niks bijzonders was. Zo kwam het dat ik het woord kende lang voordat ik lesbiennes tegenkwam….

lees meer »

05 aug 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Ik had deze week een beetje met haar te doen. We hadden natuurlijk vogelaar Nico de Haan al, indertijd van de Vogelbescherming en van nog meer toepasselijks, maar voorzitter Hennie de Haan van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders heeft niet alleen haar achter- maar ook haar voornaam mee. Ouders met een vooruitziende blik, zou je bijna…

lees meer »

29 jul 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Zo dichtbij. Zo ver weg. Hun taal is onze taal. Maar hun taal is onze taal ook weer niet. Inderdaad, ik heb het over het Vlaams. Het is bekend dat de Vlamingen liever ‘het is gekend’ zeggen. Vlamingen kunnen soms ook met minder toe dan wij. Ze hebben ‘iets bij’, waar Nederlanders iets bij zich…

lees meer »

22 jul 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Smullen vind ik het. Een paar keer per jaar kom ik langs de vishandel waarop in grote letters ‘Wiebe’s haring, ’n openbaring’ te lezen is. Zelden kan ik de verleiding weerstaan zo’n openbaring te kopen – zonder uitjes en zuur graag. ‘Te veel aan je hoofd?’ vraagt de kapper om de hoek op een bord…

lees meer »

15 jul 2017

Taal!

Roodste rood

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Evolutie, aangeboren of aangeleerd; Taal
Genre: Column

Ha! Nieuw hoofdstukje deze week van een boek dat maar nooit af lijkt te komen. Ik volg het verhaal al tientallen jaren met rode konen. Het gaat over kleur. Of nee, kleur is de smoes, de omweg. In werkelijkheid draait het om de vraag of je woorden nodig hebt om je van iets bewust te…

lees meer »

08 jul 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Beleid en gebestuur; Taal
Genre: Column

Kreeg ik weer eens op m’n kop van u. Waarom in vredesnaam dat hele dikke boekwerk waarover ik het had in het Engels moest. Het ging nota bene over het Nederlands. Belachelijk! Nou ja, ik begreep de gedachte wel. Zelf had ik net een petitie getekend tegen de trend om alle onderwijs op de universiteiten…

lees meer »

01 jul 2017

Taal!

Stuk koekje

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Een stapel borden, een klontje boter, een hoop problemen, een liter bier, een collectie liefdesbrieven, een kudde koeien, een paar viooltjes, een stel gekken en een emmertje frustraties. Oh rijkdom van het Nederlands! Ontelbaar zijn de manieren waarop we kunnen zeggen hoeveel we ergens van bedoelen. We gebruiken ze zonder er bij na te denken….

lees meer »

30 jun 2017
Bijdrage aan een boek, NRC Handelsblad
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Interview

In het Limburgs kan een woord van betekenis veranderen puur en alleen door de toon waarop het wordt uitgesproken. In een hele hoop andere talen trouwens ook. Ze heten toontalen. Ben Hermans verzamelde op een lange speurtocht, die hem over de hele wereld voerde, stukjes van de toontalenpuzzel. Zo bleek het in zijn moedertaal het…

lees meer »

24 jun 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

De mooiste, knapste en ongelooflijkste dingen over taal weet bijna niemand. Zoals dit: praten doen we met maar liefst honderd spieren en spiertjes. Die we dus allemaal steeds op het goede moment de opdracht geven samen te trekken of te ontspannen. Op die manier komen er in een seconde tussen de twee en zeven woorden…

lees meer »

17 jun 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Maak u niet bezorgd, ‘hun hebben’ roept nog steeds fikse afkeer op, ook bij jongeren. Anderzijds vinden inmiddels velen ‘de media is’ mooier dan de ‘de media zijn’, en dat geldt ook voor ‘handvaten’ (tegenover handvatten). Hoe weet ik dat? Door Wouter van Wingerden, die Nederlands gestudeerd heeft en onder meer een tijd antwoord gaf…

lees meer »

10 jun 2017

Taal!

Onzeker

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Italië, Italiaans; Taal
Genre: Column

Bij ons is het nu echt bijna verdwenen. Of nou ja, zij het dat bijvoorbeeld ‘zij het’ en ook ‘hetzij’ nog steeds gebruikt worden. En op Prinsjesdag klinkt er elk jaar na de troonrede een luid ‘Leve de Koning!’. Die koning zelf sprak toen hij koning werd de woorden: ‘Zo waarlijk helpe mij God Almachtig’….

lees meer »

20 mei 2017
de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Bruizend is gewoon het nieuwe bruisend, denk ik. Ik las het deze week op een huizenwebsite. Tussen heerlijke makelaarstaal – type: ‘middels diverse inbouwapparatuur van alle gemakken voorzien’, ‘welke toegang biedt aan een goed bemeten slaapkamer’, ‘met authentieke details en separaat toilet’ – stond nog een ander lokkertje. Vanaf de woning in kwestie kon je…

lees meer »

13 mei 2017

Taal!

Jef Trimbos

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: (Cultuur)geschiedenis; Mens, recht, wet; Taal
Genre: Column

Achttien. Ach, bestond er een magischer woord? Wat klonk dat aanlokkelijk in de jaren dat ik nog niet eens tien was. Met achttien was je groot, wist ik, volwassen. Ik had een oom die me jaar in jaar uit lekker maakte met de verzekering dat hij me op mijn achttiende verjaardag mee uit zou nemen…

lees meer »

06 mei 2017

Taal!

Het Konings

de Telegraaf (rubriek: Taal!)
Thema/onderwerp: Taal
Genre: Column

Oeioeioeioei, hoorden jullie dat? De koning zei zomaar dat hij zich iets besefte. Een paar keer zelfs. Een internetschandpaaltje werd razendsnel in elkaar getimmerd. Want ‘beseffen’ moet zonder ‘zich’. Mij viel nog iets anders op, luisterend naar het gesprek dat Wilfried de Jong met Willem Alexander voerde ter ere van diens vijftigste verjaardag. De koning…

lees meer »